دانشگاه سیستان و بلوچستانفصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری2783-48676120260405The impact of domestic research and development on textile and clothing industry exports: The difference and system GMM approachتأثیر پذیری صادرات صنعت نساجی و پوشاک از فعالیتهای تحقیق و توسعه داخلی: رویکرد GMM تفاضلی و سیستمی1201001410.22111/innoeco.2026.53343.1209FAنادیامیرزابابازادهگروه اقتصاد، دانشگاه پیام نورسمانهنورانی آزادگروه اقتصاد دانشگاه پیام نورفرهادخدادادکاشیگروه اقتصاد دانشگاه پیام نورJournal Article20251010Nowadays the knowledge and innovation are the foundation of production and the dynamism and growth of the industry are key factors affecting the sustainable development of societies. Research and development activities, through innovation, lead to the production of new products, improved quality, diversification of goods and services, reduced production costs, and ultimately increase competitiveness and exports. The experience has shown that countries that have directed their trade towards industrial goods have experienced faster economic growth. In this regard, the textile and clothing industry, as one of the important and employment-generating industrial sectors, plays a significant role in promoting exports and creating value added. Therefore, paying attention to exports in the industrial sector, especially the textile and clothing industry, is of great importance. Research and development expenditures, along with other factors, play an important role in promoting exports; therefore Accordingly this article examines the impact of domestic research and development expenditures on the exports of the Iranian textile and clothing industry at the 4-digit level of ISIC code (Rev4) by using the dynamic panel data model and the Difference and System GMM (generalized method-of moments) from 2002 to 2021. The results show that research and development expenditures have a negative and significant impact on the exports of this industry as a 1 percent increase in research and development expenditures leads to a 0.34 percent decrease in industrial exports.امروزه پایه و اساس تولید، دانش و نوآوری است و پویایی و رشد صنعت از عوامل کلیدی و مؤثر بر توسعه پایدار جوامع محسوب میشود. فعالیتهای تحقیق و توسعه از طریق ایجاد نوآوری منجر به تولید محصولات جدید، بهبود کیفیت، ایجاد تنوع در کالاها و خدمات، کاهش هزینههای تولید و در نهایت افزایش قدرت رقابتپذیری و صادرات میشود. تجربه نشان دادهاست که کشورهایی که تجارت خود را در زمینه کالاهای صنعتی هدایت کردهاند، رشد اقتصادی سریعتری را تجربه کردهاند. در این میان، صنعت نساجی و پوشاک به عنوان یکی از بخشهای مهم و اشتغالزای صنعتی، نقش بسزایی در ارتقای صادرات و ایجاد ارزشافزوده دارد. بنابراین، توجه به صادرات در بخش صنعت، بهویژه صنعت نساجی و پوشاک، از اهمیت بسیاری برخوردار است. مخارج تحقیق و توسعه در کنار سایر عوامل، نقش مهمی در ارتقای صادرات صنعتی دارد، بر همین اساس در این مقاله اثر هزینههای تحقیق و توسعۀ داخلی به همراه سایر عوامل مؤثر بر صادرات صنعت نساجی و پوشاک ایران طی سالهای 1381 تا 1400 با استفاده از دادههای صنایع ایران در سطح کدهای چهار رقمی ویرایش چهارم ISIC و مدل دادههای تابلویی پویا و روش GMM تفاضلی و سیستمی بررسی شدهاست. یافتههای تجربی نشان میدهد اثر هزینههای تحقیق و توسعه بر صادرات این صنایع منفی بوده، بهطوریکه با یک درصد افزایش در هزینههای تحقیق و توسعه داخلی، ۳۴/۰ درصد صادرات صنعتی کاهش مییابد.https://innoeco.usb.ac.ir/article_10014_380d7dbf18b9f77cb9e847a2574a8c6b.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانفصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری2783-48676120260405The Impact of Financial Technology in the Field of Electronic Payments on the Profitability of Banks in Iran: A Generalized Moment Approachتأثیر فناوری مالی در حوزه پرداختهای الکترونیکی بر سودآوری بانکها در ایران: رویکرد گشتاور تعمیمیافته2150981510.22111/innoeco.2026.54819.1242FAپردیسحسنونداقتصاد، مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایرانامینبیرانوندگروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایرانJournal Article20251130the present study, with the aim of investigating the impact of financial technology on the profitability of Iranian banks, collected financial data from selected banks in the country during the period 1402-1395 and analyzed the relationships between variables using the panel data approach and the generalized moment method in Stata software. Also, this research, considering the field of electronic banking payments, has constructed a composite financial technology index using the principal components analysis and has examined its effect, along with other specific banking factors and macroeconomic factors, on the dependent variable of profitability (return on assets), which is introduced in the literature as one of the most important measures of banking health and performance. The findings of the study indicate that the use of financial technologies has a positive and significant effect on the profitability of banks. In addition, the results indicate that profitability with a lag, GDP growth rate, liquidity ratio and capital adequacy ratio have a positive and significant relationship with profitability. In contrast, the impact of inflation rate and asset quality ratio on the profitability of banks has been reported to be negative.پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر فناوری مالی بر سودآوری بانکهای ایران، دادههای مالی بانکهای منتخب کشور در بازه زمانی 1402-1395 را گردآوری و با استفاده از رویکرد دادههای تابلویی و روش گشتاور تعمیمیافته در نرمافزار استاتا به تجزیهوتحلیل روابط بین متغیرها پرداخته است. این پژوهش با درنظرگرفتن حوزه پرداخت بانکداری الکترونیکی اقدام به ساخت شاخص ترکیبی فناوری مالی با روش مؤلفههای اساسی نموده است و تأثیر آن را در کنار سایر عوامل خاص بانکی و عوامل کلان اقتصادی بر متغیر وابسته سودآوری (بازده داراییها) بهعنوان یکی از شاخصهای عملکرد بانکی، بررسی کرده است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که بهکارگیری فناوریهای مالی تأثیر مثبت و معناداری بر سودآوری بانکها دارد. افزون بر این، نتایج بیانگر آن است که سودآوری با یک وقفه تأخیر، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی، نسبت نقدینگی و نسبت کفایت سرمایه رابطه مثبت و معناداری با سودآوری دارند. در مقابل، تأثیر نرخ تورم و نسبت کیفیت دارایی بر سودآوری بانکها بهصورت منفی گزارش شده است.https://innoeco.usb.ac.ir/article_9815_681fa306250e04156cac2e834bae95a5.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانفصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری2783-48676120260405Analysis of the Performance Indicators of Innovative Factories in the Iranian Innovation Ecosystem (mixed approach)واکاوی شاخصهای عملکردی شرکتهای نوآور و دانش بنیان در زیست بوم نوآوری ایران (رویکرد ترکیبی)5174996210.22111/innoeco.2025.51365.1170FAفریدشاهمرادیگروه آموزشی مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد علوم اداری، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایراننور محمدیعقوبیاستاد دانشگاه سیستان و بلوچستان0000-0002-8178-7807عبدالعلیکشته گردانشیار دانشگاه سیستان و بلوچستانJournal Article20250730The aim of this research is to identify and categorize the most important and effective performance indicators of innovative factories in the Iranian innovation ecosystem, appropriate to the conditions of Iran. This research is of a qualitative, developmental, interpretive and inductive type that has been conducted with a mixed approach using two methods: systematic review and content analysis. The statistical population of the study, in the systematic review approach of related studies conducted domestically and internationally, and in the thematic analysis section, consists of seven academic experts and participants who are themselves active in innovative factories and were selected through a purposeful method. After selecting the participants, the research questions were answered through semi-structured interviews. After reviewing and analyzing the interviews obtained, a total of 315 descriptive codes (initial) were classified into 70 primary themes, 19 organizing themes, and 6 comprehensive themes. Thus, the resources and capacities dimension includes: the capability of the factory founding institution, the capability of the factory operating institution, the hard infrastructure of the factory, the expertise of the factory management team, the second dimension, functional processes the cooperation and delegation model of the established components; the third dimension, technology development and innovation, and resource attraction, and finally, the sixth dimension, effectiveness in the ecosystem including; good work performance and problem-centeredness.هدف این پژوهش شناسایی و دستهبندی مهمترین و مؤثرترین شاخصها عملکردی شرکتهای نوآور در زیست بوم نوآوری ایران، متناسب با شرایط ایران میباشد. این پژوهش از نوع کیفی، توسعهای، تفسیری و استقرایی است که با رویکرد ترکیبی با استفاد از دو روش مرور نظاممند و تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری پژوهش در رویکرد مرور نظاممند مطالعات مرتبط صورت گرفته در داخل و خارجی و در بخش تحلیل مضمون هفت نفر از خبرگان دانشگاهی و مشارکتکنندگانی که خود در شرکتهای نوآور مشغول به فعالیت هستند، بودهاند و به روش هدفمند انتخاب شدند، تشکیل میدهد. بعد از انتخاب مشارکتکنندگان از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته به سوالات پژوهش پاسخ داده شد. پس از بررسی و تحلیل مصاحبه های بدست آمده، در مجموع 315 کد توصیفی (اولیه) در 70 مضمون اولیه، 19 مضمون سازماندهنده و 6 مضمون فراگیر طبقهبندی شد. بدین ترتیب بعد منابع و ظرفیتها شامل: توانمندی نهاد موسس شرکت، توانمندی نهاد بهره بردار شرکت، زیرساخت سخت شرکت، کیفیت زیرساخت سخت، تخصص تیم راهبری شرکت و تخصص تیم منتورینگ شرکت، بعد دوم، فرایندهای عملکردی شامل؛ زیرساختهای نرم اجزای مستقر، زیرساختهای نرم مدیریت کلان شرکت، مدل همکاری و واگذاری اجزای مستقر، بعد سوم، توسعه فناوری و نوآوری شامل؛ عملکرد شتابدهندههای مستقر، عملکرد فضاهای کار اشتراکی مستقر، عملکرد سایر اجزای مستقر، بعد چهارم، عوامل چابک ساز شامل؛ عملکرد مالی و درآمدی، عوامل سازمانی و عوامل مدیریتی، بعد پنجم، شبکه و قدرت تعاملی و شبکهسازی و جذب منابع و در آخر، بعد ششم، اثربخشی در زیست بوم شامل؛ حسن انجام کار و مساله محوری میشود.https://innoeco.usb.ac.ir/article_9962_ccf7a49da9e81b3bd973d37335d8cb31.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانفصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری2783-48676120260405Presenting a Model for Empowering Rural Cooperatives in Sistan and Baluchestan Province: A Qualitative Study Based on Grounded Data Theoryارائة مدل توانمندسازی تعاونیهای روستایی در استان سیستان و بلوچستان: یک مطالعة کیفی مبتنی بر نظریة دادهبنیاد75108996310.22111/innoeco.2025.51298.1167FAمرتضیعارفیدانشگاه سیستان و بلوچستانمحمدقاسمیدانشگاه سیستان و بلوچستانJournal Article20250823The aim of the present study was to present a model for empowering rural cooperatives in Sistan and Baluchestan Province: a qualitative study based on grounded theory.Considering the qualitative approach and grounded data method used in this study; first, by selecting 17 university faculty members, officials and experts in the field of cooperatives in the province in question using snowball sampling, 14 in-depth and semi-structured interviews were conducted in order to ensure the comprehensiveness and validity of the research, and then, the data obtained from them were analyzed in three stages of open, axial and selective coding.The findings of the present study indicated a total of 197 initial codes, 72 concepts, and 24 categories.Based on the results of the Delphi method, the consensus index increased in the three periods, and thus the Kendall coordination coefficient in the third period was higher than 0.7, indicating a strong consensus among the experts regarding the components of the model. Organizational structure; Legal structure, government support and supervision policies towards cooperatives; Macrocultural policymaking, support and supervision policies of cooperatives towards capable managers and employees; Micro-policy-making and cultural intra-organizational evaluation of educational and research programs, institutionalization of the concept of empowering cooperatives, and intellectual participation and interaction of cooperatives with the local community were among the concepts obtained.از طریق تعاونیها، میتوان به دستاوردهایی همچون امنیت و رفاه و توزیع عادلانة درآمد و ... دست یافت. در همین راستا، هدف پژوهش حاضر، ارائة الگویی جامع در حوزة توانمندسازی تعاونیهای استان سیستان و بلوچستان بوده است. این پژوهش، در چارچوب رویکرد کیفی و به روش دادهبنیاد انجام پذیرفته است. بگونهای که، نخست با انتخاب 17 نفر از اعضای هیأت علمی دانشگاهها، مسئولان و کارشناسان حوزة تعاونی به روش نمونهگیری نظری، مصاحبههای علمی و نیمهساختاریافته انجام شد و دادههای حاصل از آنها در سه مرحلة کدگذاری باز، محوری، انتخابی، تجزیه و تحلیل شدند و 197 کد اولیه، 72 مفهوم و 24 مقوله، احصاء گردید. بمنظور اعتبارسنجی الگو و طراحی ، نیز ، از مدل دلفی استفاده گردید و به روش نمونهگیری گلولهبرفی و با توجه به سوابق اجرایی و پژوهشی که در حوزة تعاونیها 30 نفر بعنوان اعضای پانل خبرگان گزینش شدند که پرسشنامة تنظیمشده براساس مؤلفههای الگو در اختیار ایشان قرار گرفت. براساس نتایج حاصل از روش دلفی، میزان شاخص اجماع در دورههای سهگانه افزایش پیدا کرد و به این ترتیب که میزان ضریب هماهنگی کندال در دور سوم، بالاتر از 7/0 بود که نشان از اجماع قوی در بین خبرگان درخصوص مؤلفههای الگو داشت. ساختار سازمانی؛ ساختار قانونی، سیاستهای حمایتی و نظارتی دولت در قبال تعاونیها؛ سیاستگذاری کلان فرهنگی، سیاستهای حمایتی و نظارتی تعاونیها در قبال مدیران و کارمندان توانمند؛ سیاستگذاری خرد و درونسازمانی فرهنگی ارزشیابی برنامههای آموزشی و پژوهشی، نهادینهسازی مفهوم توانمندسازی تعاونیها؛ مشارکت و تعامل فکری تعاونیها با جامعة محلی از جمله مفاهیم بدست آمده بودند.https://innoeco.usb.ac.ir/article_9963_3f4d7a283122b508bab990d387375d91.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانفصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری2783-48676120260405The Future of Online Shopping in Digikala: How Internet of Things Technologies and Marketing Intelligence Capabilities are Transforming Purchase Intentآینده خرید آنلاین در شرکت دیجیکالا: چگونه فناوری نوین اینترنت اشیاء و قابلیتهای بازاریابی هوشمند، قصد خرید آنلاین را متحول میکنند؟109128996410.22111/innoeco.2026.55025.1245FAعباسعلیرستگاراستاد و عضو هیات علمی دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنانهوشمندباقری قره بلاغاستادیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایرانJournal Article20251225Nowadays, the rapid development of Internet of Things (IoT) technologies and intelligent marketing systems has fundamentally transformed customer behavior patterns in online shopping. Examining the role of these technologies in shaping purchase intention is essential for businesses such as Digikala to create sustainable competitive advantages and personalized shopping experiences. Accordingly, the present study investigates the impact of IoT technology on online purchase intention, with the mediating role of marketing intelligence capabilities in the Digikala industry. This research is applied in its purpose and descriptive‑survey in terms of data collection, belonging to the correlational type, and was conducted in a field setting. The statistical population consists of 384 Digikala customers. Based on Morgan’s table, a sample size of 384 customers was selected using convenience sampling, and questionnaires were distributed both in person and online through social networks such as Telegram and Instagram. Data analysis was performed using structural equation modeling with SPSS 25 and SmartPLS 3 software. The findings indicate that IoT has a positive and significant effect on purchase intention and marketing intelligence capabilities. Moreover, marketing intelligence capabilities positively influence purchase intention. Finally, the results confirm that marketing intelligence capabilities mediate the relationship between IoT technology and purchase intention. This study demonstrates that marketing intelligence capabilities serve as a pivotal mediator, effectively transforming the technical capacities of the Internet of Things (IoT) into actionable strategic frameworks, thereby strengthening customer engagement and ultimately driving online purchase intention.امروزه، تحول سریع فناوری اینترنت اشیاء و سیستمهای بازاریابی هوشمند، الگوی رفتار مشتریان در خرید آنلاین را بهطور بنیادین دگرگون کرده است. بررسی نقش این فناوریها در شکلدهی قصد خرید آنلاین، برای کسبوکارهایی مانند دیجیکالا ضروری است تا بتوانند مزیت رقابتی پایدار و تجربه خرید شخصیسازیشده ایجاد کنند؛ لذا، هدف اصلی این پژوهش بررسی تاثیر فناوری اینترنت اشیاء بر قصد خرید آنلاین با میانجیگری قابلیتهای هوشمندی بازاریابی در شرکت دیجی کالا بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از لحاظ جمعآوری دادهها توصیفی-پیمایشی است. همچنین، این تحقیق به صورت میدانی انجام شده است. جامعه آماری شامل 384 نفر از مشتریان شرکت دیجی کالا بود. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان، 384 مشتری با روش نمونهگیری در دسترس و پخش پرسشنامه به صورت آنلاین با استفاده از شبکههای اجتماعی همچون تلگرام و اینستاگرام انجام گردید. تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرمافزارهای SPSS 25 و SmartPLS 3 انجام گرفت. یافتههای پژوهش نشان داد که اینترنت اشیاء بر قصد خرید و قابلیتهای هوشمندی بازاریابی تأثیر مثبت و معناداری دارد. همچنین، قابلیتهای هوشمندی بازاریابی بر قصد خرید تأثیر مثبتی دارد. در نهایت؛ نتایج پژوهش نشان میدهد که قابلیتهای هوشمندی بازاریابی رابطه بین فناوری اینترنت اشیا بر قصد خرید را میانجیگری میکند. از این مطالعه میتوان نتیجه گرفت که قابلیتهای هوشمندی بازاریابی بهعنوان یک میانجی کلیدی، ظرفیتهای فنی اینترنت اشیاء را به استراتژیهای عملیاتی تبدیل کرده و موجب تقویت ارتباط با مشتری و افزایش نهایی قصد خرید آنلاین میشود.https://innoeco.usb.ac.ir/article_9964_a2481735b38dfc6e6d0ea794dce0d708.pdfدانشگاه سیستان و بلوچستانفصلنامه مطالعات زیست بوم اقتصاد نوآوری2783-48676120260405The Impact of Digital Economy on Female Employment in Iran’s Provincesتأثیر اقتصاد دیجیتال بر اشتغال زنان در استانهای ایران129148996510.22111/innoeco.2026.55089.1247FAفاطمهزهراصمدیاندانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانمحبوبهفراهتیدانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانمجیدمداحاستاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایرانJournal Article20251119The rapid expansion of digital technologies in recent years has transformed labor market structures and created both new opportunities and challenges for female employment. However, empirical evidence regarding the impact of the digital economy on women's employment, particularly in developing countries, remains limited and, in some cases, inconclusive. Therefore, this study aimed to examine the effect of the digital economy on female employment across Iranian provinces and to investigate the role of women's higher education in this relationship. To this end, a composite Digital Economy Index was first constructed using Principal Component Analysis (PCA) based on information and communication technology (ICT) infrastructure indicators. Subsequently, employing panel data from 31 Iranian provinces over the period 2016–2022, the research model was estimated using the Difference Generalized Method of Moments (DGMM) approach. The results indicate that the Development of the digital economy was directly linked to a reduction in women's employment. Nevertheless, higher levels of women's education moderated this negative relationship, thereby alleviating its adverse impact. Furthermore, the share of industrial employment in total employment and sanctions both had negative and statistically significant effects on female employment. Diagnostic tests confirmed the validity of the instruments and the adequacy of the model specification. Overall, the results demonstrated that the development of the digital economy alone is insufficient to enhance female employment. Realizing its positive employment effects requires adequate human capital, technology-oriented skills, and the provision of appropriate conditions that enable women to adapt effectively to the transformations associated with the digital economy.گسترش فناوریهای دیجیتال در سالهای اخیر، ساختار بازار کار را دستخوش تغییر کرده و فرصتها و چالشهای جدیدی را برای اشتغال زنان ایجاد کرده است. با این حال، شواهد تجربی درباره نحوه اثرگذاری اقتصاد دیجیتال بر اشتغال زنان، بهویژه در کشورهای در حال توسعه، همچنان محدود و بعضاً متناقض بوده است. ازاینرو، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیر اقتصاد دیجیتال بر اشتغال زنان در استانهای ایران و تبیین نقش آموزش عالی زنان در این رابطه انجام شد. برای این منظور، ابتدا شاخص ترکیبی اقتصاد دیجیتال با استفاده از روش تحلیل مؤلفههای اصلی (PCA) و بر پایه متغیرهای زیرساختی فناوری اطلاعات و ارتباطات استخراج شد و سپس با بهرهگیری از دادههای پانل ۳۱ استان کشور طی دوره ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱، مدل پژوهش به روش گشتاورهای تعمیمیافته تفاضلی برآورد گردید. یافتهها نشان داد که توسعه اقتصاد دیجیتال بهطور مستقیم با کاهش اشتغال زنان همراه بوده است، در حالی که ارتقای سطح آموزش زنان توانسته است این اثر منفی را تعدیل کرده و از شدت آن بکاهد علاوه بر این، سهم اشتغال بخش صنعت از کل اشتغال و تحریمها نیز اثر منفی و معناداری بر اشتغال زنان داشتهاند. نتایج آزمونهای تشخیصی نیز اعتبار ابزارها و مناسب بودن تصریح مدل را تأیید کرد. در مجموع، نتایج پژوهش نشان داد که، توسعه اقتصاد دیجیتال بهتنهایی برای بهبود اشتغال زنان کافی نیست و تحقق آثار مثبت آن مستلزم برخورداری از سرمایه انسانی مناسب، مهارتهای همسو با فناوریهای نوین و فراهمسازی بسترهای لازم برای انطباق مؤثر نیروی کار زن با تحولات اقتصاد دیجیتال است.https://innoeco.usb.ac.ir/article_9965_2f908b817bdd1b29d804e372cb3a3e58.pdf