تاثیر فناوری مالی در حوزه پرداخت‌های الکترونیکی بر سودآوری بانک‌ها در ایران: رویکرد گشتاور تعمیم یافته

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 اقتصاد، مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

2 گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران

10.22111/innoeco.2026.54819.1242

چکیده

در سال‌های اخیر، فناوری مالی (فین‌تک) تحولات عمده‌ای را در صنعت بانکداری به وجود آورده است. فین‌تک با معرفی نوآوری‌هایی متنوع مدل‌های سنتی بانکداری را متحول کرده و کارایی، شفافیت و کیفیت خدمات را ارتقا داده است. از جمله تحولات قابل‌انتظار فناوری‌های نوین مالی بر نظام بانکی بهبود روند سودآوری بانک‌ها می‌تواند باشد؛ لذا پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر فناوری مالی بر سودآوری بانک‌های ایران، داده‌های مالی بانک‌های منتخب کشور در بازه زمانی 1402-1395 را گردآوری و با استفاده از رویکرد داده‌های تابلویی و روش گشتاور تعمیم‌یافته در نرم‌افزار استاتا به تجزیه‌وتحلیل روابط بین متغیر‌ها پرداخته است. این پژوهش با درنظرگرفتن حوزه پرداخت بانکداری الکترونیکی اقدام به ساخت شاخص ترکیبی فناوری مالی با روش مؤلفه‌های اساسی نموده است و تأثیر آن را در کنار سایر عوامل خاص بانکی و عوامل کلان اقتصادی بر متغیر وابسته سودآوری (بازده دارایی‌ها) بعنوان یکی از شاخص‌های عملکرد بانکی، بررسی کرده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که به‌کارگیری فناوری‌های مالی تأثیر مثبت و معناداری بر سودآوری بانک‌ها دارد. افزون بر این، نتایج بیانگر آن است که سودآوری با یک وقفه تأخیر، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی، نسبت نقدینگی و نسبت کفایت سرمایه رابطه مثبت و معناداری با سودآوری دارند. در مقابل، تأثیر نرخ تورم و نسبت کیفیت دارایی بر سودآوری بانک‌ها به‌صورت منفی گزارش شده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The impact of financial technology in the field of electronic payments on the profitability of banks in Iran: A generalized moment approach

نویسندگان [English]

  • Pardis Hassanvand 1
  • Amin Beiranvand 2
1 Economics, Management and Economics, Lorestan University, Khorramabad, Iran
2 Assistant Professor of Economics, University of Lorestan , City Khorramabad , Country Iran.
چکیده [English]

در سال‌های اخیر، فناوری مالی (فین‌تک) تحولات عمده‌ای را در صنعت بانکداری به وجود آورده است. فین‌تک با معرفی نوآوری‌هایی متنوع مدل‌های سنتی بانکداری را متحول کرده و کارایی، شفافیت و کیفیت خدمات را ارتقا داده است. از جمله تحولات قابل‌انتظار فناوری‌های نوین مالی بر نظام بانکی بهبود روند سودآوری بانک‌ها می‌تواند باشد؛ لذا پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر فناوری مالی بر سودآوری بانک‌های ایران، داده‌های مالی بانک‌های منتخب کشور در بازه زمانی 1402-1395 را گردآوری و با استفاده از رویکرد داده‌های تابلویی و روش گشتاور تعمیم‌یافته در نرم‌افزار استاتا به تجزیه‌وتحلیل روابط بین متغیر‌ها پرداخته است. این پژوهش با درنظرگرفتن حوزه پرداخت بانکداری الکترونیکی اقدام به ساخت شاخص ترکیبی فناوری مالی با روش مؤلفه‌های اساسی نموده است و تأثیر آن را در کنار سایر عوامل خاص بانکی و عوامل کلان اقتصادی بر متغیر وابسته سودآوری (بازده دارایی‌ها) بعنوان یکی از شاخص‌های عملکرد بانکی، بررسی کرده است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که به‌کارگیری فناوری‌های مالی تأثیر مثبت و معناداری بر سودآوری بانک‌ها دارد. افزون بر این، نتایج بیانگر آن است که سودآوری با یک وقفه تأخیر، نرخ رشد تولید ناخالص داخلی، نسبت نقدینگی و نسبت کفایت سرمایه رابطه مثبت و معناداری با سودآوری دارند. در مقابل، تأثیر نرخ تورم و نسبت کیفیت دارایی بر سودآوری بانک‌ها به‌صورت منفی گزارش شده است.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Profitability
  • CompositeIndex
  • FinTech
  • GMM