اثرات سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی بر نوآوری در کشورهای منتخب عضو اوپک: رهیافت Panel ARDL

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده ی اقتصاد و مدیریت، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

چکیده

میزان نوآوری تأثیر اساسی و شگرف بر رشد و توسعه اقتصادی یک کشور می گذارد که این امر سبب شده است بیشتر محققان و سیاستگذاران به خلاقیت و نوآوری به عنوان راه حلی نوین برای توسعه توجه کنند .به همین دلیل، مطالعات متعددی در ارتباط با عوامل اثرگذار بر نوآوری در سطح خرد (شرکت‌ها و بنگاه ها) و هم در سطح کلان (در سطح کشورها و مناطق مختلف) صورت گرفته است. ازاین‌رو هدف این مطالعه بررسی اثرات سرمایه انسانی و سرمایه اجتماعی بر نوآوری در کشورهای منتخب عضو اوپک شامل کشورهای ایران، عربستان، کویت، قطر و امارات متحده عربی طی دوره زمانی 2021- 2012 با استفاده از رهیافت خودرگرسیونی با وقفه‏ های توزیعی ترکیبی (Panel ARDL) می‌باشد. نتایج حاصل از تخمین مدل نشان داده است که در کوتاه مدت، از بین متغیرهای تحقیق، تنها دو متغیر سرمایه انسانی و مخارج تحقیق و توسعه در کوتاه مدت اثر مثبت و معنادار بر شاخص نوآوری جهانی داشته اند و سایر متغیرها در کوتاه مدت اثر معناداری بر شاخص نوآوری کشورها نداشته اند. همچنین بررسی ضرایب بلندمدت متغیرها نشان می دهد که به جز متغیر مخارج دولتی، متغیرهای سرمایه انسانی، سرمایه اجتماعی، تولید ناخالص داخلی و مخارج تحقیق و توسعه اثر معنادار و مثبت بر شاخص نوآوری جهانی در کشورها داشته اند. بنابراین پیشنهاد می شود در برنامه ریزی های کوتاه مدت برای شاخص نوآوری در جامعه بایستی افزایش سرمایه انسانی و مخارج تحقیق و توسعه در اولویت باشند. همچنین مخارج دولتی در بخش هایی افزایش یابد که پتانسیل و ظرفیت نوآوری در آن بخش ها بالا باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Effects of Human Capital and Social Capital on Innovation in Selected OPEC Member Countries: Panel ARDL Approach

نویسندگان [English]

  • Saman Ghaderi 1
  • Mostafa Saadati pour 2
1 Assistant Professor in Economics and Faculty Member at University of Kurdistan, Sanandaj, Iran
2 M.A student in Economics, Faculty of Economics, University of Sistan and Baluchestan, Zahedan, Iran.
چکیده [English]

The amount of innovation has a fundamental and tremendous impact on the economic growth and development of a country, which has caused most researchers and policymakers to pay attention to creativity and innovation as a new solution for development. For this reason, several studies have been conducted in relation to the factors affecting innovation at the micro level (companies and enterprises) and at the macro level (at the level of different countries and regions). Therefore, the purpose of this study is to investigate the effects of human capital and social capital on innovation in selected members of OPEC countries, including Iran, Saudi Arabia, Kuwait, Qatar, and the United Arab Emirates during 2012-2021 using the Panel ARDL approach. The results of the model have shown that in the short term, among the variables, only two variables, human capital (HC) and Research and Development (R&D), have a positive and significant effect on the global innovation index in the short term, and other variables in the short term have not a significant effect on the innovation index of countries. Also, the examination of the long-term coefficients of the variables shows that human capital, social capital, gross domestic product and research and development expenditure have a significant and positive effect on the global innovation index in countries. Therefore, it is suggested that increasing human capital and research and development expenses should be prioritized in short-term planning for the innovation index in society. Also, government spending should be increased in sectors that have high innovation potential and capacity in those sectors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human Capital
  • Social Capital
  • Innovation
  • Panel ARDL approach
اسدی، اسماعیل، داورزنی، محمد، اصغری، حرمت و حاتمی، میدیا. (1398). تأثیر سرمایۀ انسانی بر نوآوری سازمانی: نقش تسهیم دانش. فصلنامه مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی، دانشکده مدیریت دانشگاه هوایی شهید ستاری، سال دوم، شماره 5، 180-155.
انصاری، منوچهر، اشرفی، شیدا و جبلی، هدی. (1395). بررسی تأثیر سرمایۀ انسانی بر نوآوری سبز. فصلنامۀ مدیریت صنعتی، دورۀ 8، شمارۀ 2، 162-141.
بشارتی کلایه، فهیمه، مرادی، محمدعلی و اکبری، مرتضی. (1397). تأثیر سرمایه انسانی بر نوآوری: مطالعه‌ی تطبیقی کشورهای درحال‌ توسعه و توسعه‌یافته. فصلنامه سیاست‌های راهبردی و کلان، سال ششم، شماره 22، 46-23.
بهور، شهین و نادری، نادر. (1401). تأثیر زمینه یادگیری‌زدایی بر نوآوری سازمانی با نقش میانجی اثربخشی سرمایۀ انسانی در دانشگاه رازی. فصلنامه آموزش و توسعه منابع انسانی، سال نهم، شماره 32، 155-137.
حسینی، سیدصمد، نیکخواه، یونس و کرمی، اژدر. (1399). تأثیر توسعه سرمایه انسانی بر عملکرد مالی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط از طریق عملکرد نوآوری و عملیاتی. دو فصلنامه جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه، سال نهم، شماره اول، 114-93.
حسینی، معصومه؛ صادقی، طاهره. (1389). عوامل مؤثر بر خلاقیت و نوآوری اعضای هیات علمی و ارائه راهکار به‌منظور ارتقاء. مجله راهبردهای آموزش، 3(1)، 6-1.
حمیدیان‌پور، فخریه و حصیری، زهرا. (1398). بررسی تأثیر مدیریت راهبردی منابع انسانی بر ظرفیت نوآوری. نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، 18(2)، 28-46.
خانلری، امیر و سبزه علی، رضوان. (1393). بررسی رابطه یادگیری سازمانی و عملکرد مالی از طریق فرایند نوآوری در شرکت‌های صنعتی گلپایگان. مدیریت بازرگانی، دوره 6، شماره 4، 790- 773.
خداداد کاشی، فرهاد و افسری، علی. (1393). تأثیر سرمایۀ اجتماعی بر نوآوری در کشورهای منتخب. مجله مطالعات اقتصادی ایران، دوره 3، شماره 2، 98-81.
درویشی، مریم و ضیایی، علیرضا. (1396). بررسی تأثیر ابعاد سرمایه فکری سبز بر نوآوری فناورانه سبز در صنعت نفت، گاز و پتروشیمی استان خوزستان. فصلنامه رشد فناوری، 14(53)، 36-52.
زاهدی، محمدرضا، صنعتی، مالک اشتر و نقدی خناچاه، شایان. (1398). سنجش میزان تأثیر سرمایۀ اجتماعی سازمانی بر نوآوری سازمانی (مطالعه موردی: گروه صنعتی ایران‌خودرو). فصلنامه توسعه تکنولوژی صنعتی، شماره 37، 44-37.
شاه‌آبادی، ابوالفضل، صادقی، حامد و امیری، بهزاد. (1393). تأثیر سرمایه انسانی بر نوآوری کشورهای منتخب سازمان توسعه همکاری سلامی. فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی، شماره 70، 22-1.
شاه‌آبادی، ابوالفضل، مرادی، علی و مومیوند، قاسم. (1399). اثر متقاطع توسعه مالی و حکمرانی خوب بر نوآوری در کشورهای منتخب کارایی محور. نشریه علمی مدیریت نوآوری، سال نهم، شماره 4، 88-67.
صمیمی، مهدی، حسینی، سید حسن و اصغری، حرمت. (1397). عوامل مؤثر بر نوآوری فناورانه در واحدهای صنعتی دفاعی. فصلنامه مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی، سال اول، شماره 1، 140- 118.
عباسی سروک، لطف اله، باقری، مریم و کردستانی، فرشته. (1397). بررسی رابطه سرمایه انسانی با خلاقیت و نوآوری کارکنان مدارس دولتی شهر تهران. فصلنامه علمی پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، دوره هشتم، شماره 2، 228- 209.
غفوریان شاگردی، امیر، آیباغی اصفهانی، سعید و فتاحی، محمد. (1397). بهبود رفتارهای کاری نوآورانه کارکنان با بهره‌گیری از انعطاف‌پذیری منابع انسانی و سرمایه روان‌شناختی سازمان. فصلنامه مدیریت نوآوری در سازمان‌های دفاعی، سال اول، شماره دو، 78-51.
منجذب، محمدرضا و دهقانی، لیلا. (1398). برآورد ظرفیت بیمه عمر در ایران با رویکرد پانلARDL، تحقیقات مدلسازی اقتصادی، 10(37)، 39-67.
ناطقی، رضا و کشاورز خورشیدی، حامد. (1399). تأثیر گرایش کارآفرینانه، سرمایه‌های ساختاری و انسانی بر عملکرد شرکت‌های کارآفرین با میانجی متغیر نوآوری کارکنان. فصلنامه علمی رهیافتی در مدیریت بازرگانی، دوره 1، شماره 4، (پیاپی 4)، 101-83.
نظری، شهرام، احمدی، محسن و عیدی‌پور، کامران. (1400). تأثیر سرمایه فکری بر نوآوری سازمانی کارکنان وزارت ورزش و جوانان. فصلنامه علمی مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 51، 88-104.
نگارستانی، مهدیه. (1397). نقش سیستم مدیریت دانش و نوآوری باز در توسعه ظرفیت نوآوری. نشریه علمی - پژوهشی مدیریت نوآوری، سال هفتم، شماره 4، 114-91.
همتی، حسن و مهرابی، امین. (1390). بررسی ارتباط بین سرمایه فکری و بازده مالی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. نشریه تحقیقات حسابداری و حسابرسی، دوره 3، شماره 10، 83-72.
Al-Dujaili, M. A. A. (2012). Influence of intellectual capital in the organizational Innovation. International Journal of Innovation, Management and Technology, 3(2), 128.‏
Bhandari, R. B. (2014). Social capital in disaster risk management; a case study of social capital mobilization following the 1934 Kathmandu Valley earthquake in Nepal. Disaster Prevention and Management.‏
Bornay-Barrachina, M., López-Cabrales, A., & Valle-Cabrera, R. (2016). How do employment relationships enhance firm innovation? The role of human and social capital. The InTernaTIonal Journal of human resource managemenT, 28(9), 1363-1391.‏
Bozbura, F. T. (2004). Measurement and application of intellectual capital in Turkey. The learning organization.‏
Chen, M. H., Chang, Y. C., & Hung, S. C. (2008). Social capital and creativity in R&D project teams. R&D Management, 38(1), 21-34.‏
Dakhli, M., & De Clercq, D. (2004). Human capital, social capital, and innovation: a multi-country study. Entrepreneurship & regional development, 16(2), 107-128.‏
Delgado-Verde, M., Amores-Salvadó, J., Martín-de Castro, G., & Navas-López, J. E. (2014). Green intellectual capital and environmental product innovation: the mediating role of green social capital. Knowledge Management Research & Practice, 12(3), 261-275.‏
Felício, J. A., Couto, E., & Caiado, J. (2014). Human capital, social capital and organizational performance. Management decision.‏
Kaasa, A. (2009). Effects of different dimensions of social capital on innovative activity: Evidence from Europe at the regional level. Technovation, 29(3), 218-233.‏
Kianto, A., Sáenz, J., & Aramburu, N. (2017). Knowledge-based human resource management practices, intellectual capital and innovation. Journal of Business Research, 81, 11-20.‏
Peng, y. (2011). Research on social capital and technological innovation, Energy procedia, 13, 10220-10224.
Pesaran, M.H. & Shin, Y. & Smith, R. P. (1999). Pooled Mean Group Estimation of Dynamic Heterogeneous Panels. Journal of the American Statistical Association, 94(446), 621-634.
Putra, I., Sunarsih, N., Novitasari, L., & Setini, M. (2020). Exploring the relationship between social capital, innovation capability and innovation during the coronavirus pandemic. Uncertain Supply Chain Management, 8(4), 857-864.‏
Suseno, Y., Standing, C., Kiani-Mavi, R., & Jackson, P. (2018). National innovation performance: the role of human capital and social capital. Innovation: The European Journal of Social Science Research, 33(3), 296-310.‏
Tayles, M., Pike, R.H., Sofion, S. (2007). Intellectual capital management accounting practices and corporate performance perception of managers. Accounting, Auditing & Accountability Journal 20(4), 522- 548.
Yeşil, S., & Doğan, I. F. (2019). Exploring the relationship between social capital, innovation capability and innovation. Innovation, 21(4), 506-532.‏