بررسی عوامل موثر بر خلاقیت و نوآوری در مدیریت استراتژیک منابع انسانی با استفاده از روش فراترکیب

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه سیستان و بلوچستان

2 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد زاهدان

چکیده

خلاقیت و نوآوری دو عامل مهم در توسعه و پیشرفت سازمانها و جوامع هستند. خلاقیت به معنای توانایی ایجاد افکار جدید و نوآوری به معنای ارائه یک محصول ، خدمت یا فرآیند جدید و نوین است، که به رشد و پیشرفت سازمان کمک میکند. این دو عامل می توانند به صورت فردی و یا گروهی در سازمانها تقویت شوند و بهبود عملکرد و کارایی سازمان را به همراه داشته باشند. با توجه به رقابت شدید در بازار، سازمانهایی که قادر به تولید ایده های جدید و نوآورانه هستند، موفقیت بیشتری در بازار خواهد داشت. لذا هدف از این پژوهش، شناسایی و بررسی عوامل موثر بر خلاقیت و نوآوری در مدیریت استراتژیک منابع انسانی، با استفاده از روش فراترکیب می باشد. این پژوهش جزو تحقیقات تحلیلی-توصیفی است که با استفاده از روش فراترکیب صورت گرفته است. جامعه آماری پژوهش، اکثر تحقیقات انجام شده در 14 سال اخیر (1401-1387) با موضوع عوامل موثر بر خلاقیت و نوآوری که گزارش آنها در نشریات، کتب و پایگاههای علمی خارجی گوگل و گوگل اسکالر و پایگاههای علمی داخلی مجلات تخصصی نور، پایگاه اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پورتال جامع علوم انسانی و پایگاه مگیران، درج و نمایه شده اند. با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد 10 پژوهش انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند و 4 عامل اصلی به عنوان عوامل موثر بر خلاقیت و نوآوری در مدیریت استراتژیک منابع انسانی، شناسایی شدند.  شیوه تحلیل داده ها، کدگذای باز است. نتایج نشان داد، عوامل موثر بر خلاقیت و نوآوری در مدیریت استراتژیک منابع انسانی عبارتند از:
فرهنگ سازمانی، سیستم انگیزشی مناسب در سازمان، کاهش تفاوتها و تبعیضها در سازمان، فناوری.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigating the Factors Affecting Creativity and Innovation in Strategic Human Resource Management Using Meta-Analysis Method

نویسندگان [English]

  • Firouzeh Montazerifar 1
  • Alireza Sargolzaei 2
1 University of Sistan and Baluchestan
2 Islamic Azad University, Zahedan, Iran
چکیده [English]

Creativity and innovation are two important factors in the development and progress of organizations and communities. Creativity means the ability to create new ideas, and innovation means presenting a new and innovative product, service or process that helps the organization grow and progress. These two factors can be strengthened individually or collectively within organizations and can improve organizational performance and efficiency. Given the intense competition in the market, organizations that can generate new and innovative ideas will have greater success in the market. Therefore, the aim of this research is to identify and investigate the factors affecting creativity and innovation in strategic human resource management using meta-analysis method. This research is part of analytical-descriptive research conducted using meta-analysis method. The statistical population of the research includes all internal research conducted in the last 14 years (2008-2021) on the factors affecting creativity and innovation, which have been published in foreign scientific journals, books, and databases, including Google and Google Scholar, as well as domestic scientific databases such as Noor specialized journals database, Jahad Daneshgahi scientific information portal, and Megiran database. Using purposive sampling method, 10 researches were selected and studied, and 4 main factors were identified as effective factors on creativity and innovation in strategic human resource management. The results showed that the effective factors on creativity and innovation in strategic human resource management are organizational culture, an appropriate motivational system in the organization, training and development programs, and the use of information technology.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Creativity
  • Innovation
  • Human resources
  • Strategic management of human resources
  • Organizational innovation
ابطحی، سید حسین؛ حسن پور، اکبر. (1386). بررسی و تبیین نقش استراتژی های منابع انسانی در مشارکت کارکنان. فصلنامه مدیریت صنعتی،2(2)، 47-59.
اجلی، مهدی؛ مظفری، محمئ مهدی و طلوعی، هومن. (1401). تاثیر مدیریت راهبردی منابع انسانی بر عملکرد نوآوری با نقش میانجی قابلیت نوآوری. مطالعات مدیریت راهبردی، 245-264.
آرمسترانگ، مایکل. (1389). مدیریت استراتژیک منابع انسانی، ترجمه: سید محمد اعرابی، انتشارات: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
اکبری بورنگ، محمد؛ پور، سمیرا و آیتی، محسن. (1393). تبیین عملکرد سازمان براساس گرایش به کارآفرینی و سرمایه فکری: مدل معادلات ساختاری، مدیریت بهره‌وری،  8(30)، 115-133.
امیری، سعید و چندل، حسین. (1401). تاثیر خلاقیت سازمانی بر نوآوری سازمانی با نفش میانجی انگیزش کارکنان، فصلنامه پژوهش های علوم مدیریت، 4(10)، 245-264.
امیری، فوژان؛ پرون، الهام و احمدی پوربندری، بنیامین. (1400). بررسی مدیریت و نوآوری و خلاقیت بخش خدمات با افزایش رقابت و کیفیت، پژوهشنامه اورمزد، 54 (ب)، 87-107.
برومند، مجتبی و رنجبری، مریم. (1388). اقدامات راهبردی مدیریت منابع انسانی و عملکرد نوآوری: با تاکید بر نقش مدیریت دانش. دو ماهنامه توسعه انسانی پلیس، 6(24)، 41-54.
بنیادی نایینی، علی؛ احد زاده نمین، مهناز و امینی، علی. (1395). بهبود کارایی در توانمدی های نوآوری فناورانه و رقابت پذیری شرکت های داروسازی با اعمال هوشمندی فناوری با استفاده از تحلیل پوششی داده ها، مدیریت بهداشت و درمان (نظام سلامت)،  7(2)، 63-73.
پور صادق، ناصر؛ کروبی، امیرمسعود؛ صالحی صدقیانی، جمشید و رضایی منش، بهروز. (1400). بررسی میزان تاثیر عوامل موثر بر اجرای استراتژی های منابع انسانی، فصلنامه مدیریت کسب و کار، 50 (2)، 522-542.
پیل پا، حسین و فرخیان، ساحل. (1399). تاثیر مدیریت استراتژیک منابع انسانی بر عملکرد سازمانی با توجه به نقش واسطه گرایش کارآفرینانه، پژوهش های کاربردی در مدیریت و حسابداری، 5(17)، 96-110.
ترحمی، علیرضا؛ عدالتیان شهریاری، جمشید و کاکایی، حمید. (1400).  تاثیر مدیریت استراتژیک منابع انسانی بر عملکرد بازاریابی کارآفرینانه با رویکرد مدل خود سازماندهی، فصلنامه رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 5(83)، 778-790.
تید، جو؛ بسنت، جان. (1391). مدیریت نوآوری، یکپارچه سازی تغییرات فناورانه، بازار و سازمان، (مترجمین: محمدرضا آراستی و دیگران)، تهران: انتشارات رسا.
جلیلیان، حسین. (1397). مدیریت استراتژیک پیشرفته، چاپ دوم، انتشارات: نگاه دانش، 65-98.
حمیدیان پور، فخریه؛ حصیری، زهرا. (1398). بررسی تاثیر مدیریت استراتژیک منابع انسانی بر ظرفیت نوآوری، نشریه علمی پژوهشی مدیریت فردا، 18، 3-18.
زندحسامی، حسام و آشتیانی پور، زینب. (1392). تحلیل چگونگی تاثیر قابلیتهای نوآوری فناورانه بر رقابت پذیری شرکتهای کوچک و متوسط، مدیریت نوآوری، 2(2)، 1-24.
سعادت طلب، آیت؛ یاسینی، علی و شیرعلی، اسماعیل. (1394). بررسی تاثیر رویکردهای منابع انسانی استراتژیک بر عملکرد کارآفرینانه و نوآورانه در آموزش عالی ایران: مورد مطالعه دانشگاه های شهید بهشتی و تهران.  بررسی مسائل اجتماعی ایران، 6(2)، 263-280.
سهرابی، بابک؛ اعظمی، امید و یزدانی، حمیدرضا. (1390). آسیب شناسی پژوهشهای انجام شده در زمینه مدیریت اسلامی با رویکرد فراترکیب، چشم انداز مدیریت دولتی، 6(0)، 9-24.
شهبازی، کیومرث؛ حسن زاده، اکبر و جعفر زاده، بهروز. (1393). بررسی تاثیر کارآفرینی و نوآوری بر رشد اقتصادی: رهیافت داده‌های تابلویی، نوآوری و ارزش آفرینی، 5(3)، 43-54.
عرب کلمری، محبوبه؛ طهماسبی روشن، ندا؛ تقی زاده گنجی، علی اکبر و علیگلی فیروزجایی، فاطمه. (1401). تاثیر مدیریت منابع انسانی پایدار بر شهرت سازمانی: نقش میانجی نوآوری سازمانی. دو فصلنامه علمی مدیریت منابع انسانی پایدار، 3(5)، 197-211.
قاسم زاده، مریم و سلاطین، پروانه. ( 1398). تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر کارآفرینی، اقتصاد و تجارت نوین، 14(1)، 107-128.
کریمی، آصف و رحمانی، سوما. ( 1394). تاثیر گرایش کارآفرینانه بر عملکرد کسب و کارها  با میانجی گری فرآیند خلق دانش (مورد مطالعه : کسب و کارهای کوچک و متوسط) ، فصلنامه علمی پژوهشی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 5(3)، 143-171.
کیا کجوری، داود و جعفریان، سحر. (1391). بررسی نقش نظام مدیریت منابع انسانی در توسعه کارآفرینی سازمانی، کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای دانش بنیان، بابلسر.
محمدی سجاد. (1399). تاثیر فناوری اطلاعات و ارتباطات بر عملکرد سازمان با نقش میانجی استراتژی کسب و کار الکترونیکی، کنفرانس ملی بهبود و بازسازی سازمان ها و کسب و کارها.
میری قمصری، فاطمه؛ ببران، صدیقه و سعیدی، احمد. (1398). تبیین ابعاد و مولفه های توسعه راهبردی مدیریت منابع انسانی (مورد مطالعه سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران)، مدیریت منابع انسانی،12(1): 165-193.
نعمتی، زهرا؛ خاشعی، وحید و دهقانان، حامد. (1394). درآمدی بر عوامل موثر در موفقیت برنامه ریزی استراتژیک از منظر نوآوری باز درشرکت هایخدمات مشاوره، فصلنامه ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 5(3) ، https://civilica.com/doc/487773 .
نقی زاده، رضا؛ الهی، شعبان؛ منطقی، منوچهر و قاضی نوری، سید سپهر. ( 1393). فراترکیب مدل های نوآوری منطقه ای، مروری بر سال های 1990-2013، مدیریت نوآوری، 4(3)، 25-56.
نیستانی، محسن و سلیمان پور عمران، محبوبه. (1396). رابطه برنامه ریزی استراتژیک منابع انسانی و ارتقای روحیه نوآوری با فرهنک مشارکتی سازمان در جمعیت هلال احمر، فصلنامه علمی-پژوهشی امداد و نجات، 9(3)، 17-26.
هرستات، کرنلیوس؛ استوکستورم، کریستوف؛ شیدکی، هوگو و ناگاهید، آکیو.( 1387). مدیریت فناوری و نوآوری در ژاپن، (مترجم: دکتر منوچهر منطقی)، تهران : موسسه انتشارات فراز اندیش سبز و انتشارات گروه صنعتی ایران خودرو.
یزدان شناس، مهدی. (1392). بررسی وضعیت فرهنگ سازمانی کار آفرینانه در بخش دولتی ایران و پیشنهاد و راهکارهایی برای ارتقای آن ، مدیریت فرهنگ سازمانی، 11(4)، 137-158.
Aryanto, R., Fontana, A. and Zakaria Afiff, A. (2015). Strategic Human Resource Management, Innovation Capability and Performance: An Empirical Study in Indonesia Software Industry. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 211(2015), 874-879.
Bakytgul, T. B., Ahmed, M., & Kim, Y. (2019). Corporate enterpreneurship and organizational performance. The moderating role of organizational engagement. Annals of contem porary developments in management &HR (ACDMHR), Print ISNN, 2632-7686.
Haque, A. (2020). Strategic HRM and organizational performance: does turnover intention matter? International journal of organizational analysis.
Jiang, K. & Messer Smith, J. (2018). On the shoulders of giansts: A meta-review of strategic human resource management. The International journal of human resource management. 29(1), 6-33.
Kaufman, R. (2015)." The Air Mauritius Story How HR Can Impact Company Culture", Strategic HR Review, 14(1/2), 2-7.
Khan, B., Farooq, A. and Hussain, Z. (2010). Human Resource Management: An Islamic Perspective. Asia-Pacific Journal of Business Administration, 2(1), 17-34. Doi:10.1108/17574321011037558.
Kianto, A., Saenz, J, and Aramburu, N. (2017). Knowledge-Based Human Resource Management Practices, Intellectual Capital and innovation. Journal of Business Research, 81, 11-20.
Knezovic, E., Busatlic, S., &Ridic, O. (2020). Strategic human resource management in small and medium enterprises. International journal of human resources development and management, 20(2), 114-139.
Lertxundi, A., Barrutia, J. and Landeta, J. (2019). Relationship between Innovation, HRM and Work Organisation. An Exploratory Study in Innovative Companies.
Lin, C. S. and Anders, K. (2017). HRM and Innovation: A Multi-Level Organizational Learning Perspective. Human Resource Management Journal, 27(2), 300-317.
Lutars, O. (2014). The Role of Innovation in Human Resource Management, journal of Intellectual Capital, 16(4), 472-462.
Murray, R., Caulier, G., Mulgan, G. (2010). The open book of social innovation, the young foundation and NESTA.
Nientied, P. and Slob-Winterink, C. (2018). The Role of HRM in Fostering Innovation-A Case Study of Dutch Technical Company. Dynamic Relationships Management journal, 7(2), 13-24.
OECD (2010), Social enterpereneurship and social innovation, In: SMEs, enterpereneurship and innovation.
Shipton, H., Sparrow, P. Budhwar, P. and Brown, A. (2017). HRM and Innovation: Looking Across Levels. Human Resource Management Journal, 27(2), 246-263.
Wikhamn, W. (2019). Innovation, sustainable HRM and customer satisfaction. International journal of hospitality management, 76, 102-110.
Zahira, C., Uzmezb, A. and Yildizcb, H. (2016). The Effect of SHRM Practices on Innovation Performance: The Mediating Role of Global Capabilities. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 235(2016), 797-806.